Zespół Szkół Rolniczych w Gubinie

LISTA TEMATÓW NA WEWNĘTRZNY EGZAMIN
Z JĘZYKA POLSKIEGO

ROK SZKOLNY 2010/2011

I Literatura

1. Rozpacz jako motyw w literaturze polskiej i powszechnej. Omów funkcjonowanie motywu, odwołując się do wybranych tekstów literackich.

2. Obecność gatunków lirycznych w literaturze antycznej Grecji i Rzymu. Przedstaw ich rozwój w literaturze późniejszych epok.

3. Różne namiętności w przeżyciach podmiotu lirycznego. Zanalizuj wybrane przykłady z literatury antycznej i renesansowej.

4. Europejskie inspiracje poezji młodopolskiej i dwudziestolecia międzywojennego. Omów problem, odwołując się do wybranych tekstów.

5. Leopold Staff – poeta trzech pokoleń. Ukaż, na wybranych przykładach, ewolucję twórczości poety.

6. Obrazy życia w obozach zagłady na Wschodzie i na Zachodzie. Porównaj je, odwołując się do wybranych przykładów literackich.

7. Krytyka ludzkości i pocieszenie człowieka w twórczości wybranych poetów polskich. Omów na dowolnych przykładach.

8. Dramaty Wyspiańskiego jako wyraz polemiki autora z romantyczną świadomością. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.

9. Literackie reinterpretacje mitów antycznych. Scharakteryzuj sposoby i cele tego literackiego zjawiska na wybranych przykładach.

10. Literatura społecznie zaangażowana. Omów zagadnienie odwołując się
do twórczości Stefana Żeromskiego oraz poezji W. Broniewskiego.

11. Manifesty i programy literackie Młodej Polski a dwudziestolecia międzywojennego. Ukaż cechy manifestów, światopogląd pokoleń literackich
na wybranych przykładach.

12. Sfera sacrum i profanum. Co jest bliższe naturze człowieka? Rozważ problem odwołując się do odpowiednich przykładów tekstów literackich z różnych epok.

13. Mit dzieciństwa w literaturze polskiej. Omów różne jego funkcje,
analizując wybrane utwory literackie.

14. „Tyle wiemy o sobie, ile nas sprawdzono.” Omów postawę bohatera literackiego w sytuacji krańcowej próby moralnej na wybranych przykładach z różnych epok literackich.

15. Nauczyciel – mistrz - przewodnik. Rozwiń temat, analizując teksty literackie
i filozoficzne wybranych epok.

16. Portrety par małżeńskich w literaturze jako odzwierciedlenie charakteru epoki. Omów temat, analizując wybrane utwory trzech okresów historycznoliterackich.

17. Czarny charakter w literaturze. Analizując wybrane przykłady, podaj powód kreowania takich postaci.

18. Drzewo – symbol, świadek i uczestnik życia postaci literackich. Omów
na wybranych przykładach z różnych epok.

19. Literatura jako skarbiec uniwersalnych wartości. Rozważ zagadnienie przywołując odpowiednie przykłady tekstów.

20. Sposoby ukazywania krainy szczęścia. Omów je odwołując się do utworów wybranych epok literackich.

21. Tradycja czarnoleska w poezji polskiej XX wieku. Rozwiń temat, odwołując się do wybranych tekstów literackich.

22. Mroczna strona natury ludzkiej jako ponadczasowy temat w literaturze. Omów jego funkcjonowanie w wybranych utworach na przestrzeni wieków.

23. Literatura faktu i powieść reportażowa jako sposoby mówienia o świecie współczesnym. Omów temat analizując odpowiednie przykłady tekstów XX wieku.

24. Literackie realizacje postawy buntu. Omów funkcjonowanie tego motywu odwołując się do wybranych dzieł literackich.

25. Motyw matki i jego funkcja w wybranych utworach literackich. Omów, odwołując się do dowolnie wybranych przykładów.

26. Przedstaw dialog twórców współczesnych z tradycją barokową. Odwołaj się
do wybranych przykładów literackich.

27. Groteska jako sposób opisywania współczesnego świata. Rozważ zagadnienie na wybranych przykładach.

28. Odwołując się do utworów wybranych epok literackich, przedstaw konflikty rodzinne.

29. Konieczność i przypadek: nasz świat jako jeden ze światów możliwych. Omów problem w oparciu o wybrane utwory literackie XIX i XX wieku.

30. Prześledź motywy pokoleniowej autobiografii na podstawie wybranych utworów literackich.

31. Zaprezentuj motyw zbrodni i kary w wybranych utworach literackich różnych epok.

32. Jaki jest sens doświadczenia żołnierskiego? Omów losy żołnierzy zapisane
w literaturze polskiej – na podstawie dowolnie wybranych przykładów.

33. Powieść jako gra z czytelnikiem – omów jakie rozwiązania fabularne
i narracyjne zastosowano w prozie polskiej XX wieku.

34. Zanalizuj jaka jest rola symbolu, paraboli, mitu w strukturze utworów nowelistycznych i powieściowych na podstawie wybranych przykładów.

35. Spokój sumienia i uroda życia jako szczególny motyw w pisarstwie Stefana Żeromskiego. Zanalizuj na wybranych przykładach dzieł pisarza

36. Omów na przykładach wybranych utworów z literatury XIX i XX wieku –
z czego wynika etyczna postawa człowieka i jakie ma dla niego znaczenie.

37. Literatura tworzy mity i je demaskuje. Uzasadnij tezę na przykładach wybranych utworów.

38. Omów funkcje motywu oraz obrazu śmierci na przykładzie wybranych utworów literackich różnych epok.

39. W rzece czasu. Omów na wybranych przykładach literackich z XIX i XX wieku, czym jest czas i jaką rolę odgrywa w ludzkiej egzystencji.

40. Przedstaw funkcjonowanie motywów wierności i zdrady w literaturze. Odwołaj się do utworów z różnych epok literackich

41. Scharakteryzuj obraz kobiety upadłej w literaturze wybranych epok.

42. Zanalizuj i porównaj obraz kata w literaturze różnych epok literackich.

43. Tradycje romantyczne w literaturze dwudziestolecia międzywojennego. Przedstaw zagadnienie analizując wybrane utwory.

44. L. Staff, J. Przyboś, T. Różewicz – trzy koncepcje poezji. Przedstaw temat analizując wybrane utwory literackie.

45. Autotematyzm w twórczości wybranych poetów. Przedstaw funkcjonowanie tego motywu, odwołując się do wybranych przykładów.

46. Motyw Abrahama w kulturze i literaturze. Zanalizuj zagadnienie na podstawie wybranych tekstów z różnych epok.

47. Rzeczy w świecie człowieka. Zanalizuj literackie obrazy przedmiotów, odwołując się do literatury pozytywistycznej i epok późniejszych.

48. Poezja kontemplacji a poezja obowiązku, czy i jak odzwierciedla ona postulaty epoki młodopolskiej. Omów na wybranych przykładach.

49. Omów sposoby konstruowania narratora w wybranych powieściach różnych epok.

50. Uleganie urokowi narodowej mitologii w dziełach młodopolskich. Przedstaw temat analizując wybrane utwory.

51. Literatura rodzima jako skarbnica cytatów utrwalonych w świadomości czytelników, które dokumentują polskie mity. Przedstaw obecność tych tendencji analizując wybrane utwory.

52. Przedstaw wpływ naturalizmu na prozę S. Żeromskiego i W. S. Reymonta. Odwołaj się do dowolnie wybranych tekstów.

53. Portrety dzieci w utworach literackich różnych epok. Przedstaw rozmaite sposoby kreowania postaci dziecka w literaturze.

54. Udowodnij, że obóz to metafora ustroju totalitarnego: nazizmu i komunizmu odwołując się do dowolnych przykładów literackich, zanalizuj zasadność
tej metafory.

55. Motyw Księgi w literaturze XX wieku. Rozwijając temat w oparciu o dowolne utwory, porównaj sposób wykorzystania tego motywu w literaturze współczesnej z tradycyjną symboliką Księgi.

56. Porównaj funkcjonowanie symboliki Chrystusa w liryce dwóch wybranych epok.

57. Przywołując odpowiednie przykłady, scharakteryzuj postawy wybranych bohaterów literackich wobec nieszczęścia dotykającego innego człowieka.

58. Doświadczenia bohaterów literackich związane z utratą ziemi rodzinnej. Przedstaw je, odwołując się do wybranych utworów.

59. Motyw rozstania i jego funkcje w tekście literackim. Omów na podstawie wybranych utworów różnych epok literackich. .

60. Nurt metafizyczny w poezji polskiej. Rozwiń temat odwołując się do twórczości poetów polskiego baroku oraz twórców XX wieku (np. B. Maj i Cz. Miłosz).

61. Omów symbolikę i zwróć uwagę na wieloznaczność tytułów dowolnie wybranych powieści polskich XX wieku.

62. Sny, które odsłaniają duszę. Wykaż funkcje wizji sennych w literaturze polskiej różnych epok, w oparciu o dowolnie wybrane teksty literackie.

63. Przedstaw obraz Polski i Polaków w dramacie romantycznym, odwołując się
do wybranych przykładów.

64. Metamorfoza bohatera i jej sens w literaturze. Omów na przykładach wybranych utworów.

65. Omów funkcjonowanie motywu sumienia w literaturze, odwołując się
do wybranych utworów różnych epok.

66. Etos walki i etos pracy jako wartości literatury polskiej XIX wieku. Przedstaw, interpretując wybrane teksty.

67. Koniec i początek – biblijne i literackie wizje stworzenia i zagłady świata. Omów problem, analizując wybrane teksty.

68. Na podstawie utworów z różnych epok omów, jak ukazane są w literaturze postaci świętych.

69. Na podstawie wybranych utworów zaprezentuj motyw przyjaźni w literaturze różnych epok.

70. Lekarz jako bohater literacki. Omów temat, odwołując się do wybranych utworów z różnych epok.

71. Od herosa do pantoflarza. Przedstaw portret mężczyzny w wybranych utworach literatury polskiej i obcej.

72. Ekspiacja (odkupienie win) jako droga powrotu do człowieczeństwa.
Omów na wybranych przykładach literackich

II Związki literatury z innymi dziedzinami sztuk

1. Symbole w malarstwie i literaturze Młodej Polski. Omów temat, dokonując analizy i interpretacji wybranych tekstów kultury.

2. Strój jako ikona kultury. Omów zagadnienie na podstawie wybranych tekstów kultury trzech epok historycznoliterackich.

3. Symbolika lustra w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów na wybranych przykładach z różnych okresów rozwoju kultury.

4. Miasto lub region (Zakopane, Kraków, Warszawa, Podhale, Mazowsze...) jako inspiracja i temat w literaturze i malarstwie. Przedstaw zagadnienie, analizując wybrane przykłady.

5. Motyw snu w wybranych tekstach kultury. Przedstaw jego różnorodne funkcje
i ujęcia na wybranych przykładach tekstów kultury.

6. Wybierz i zinterpretuj symbolikę jednego z żywiołów: ognia, wody… Rozwiń zagadnienie na podstawie tekstów kultury dwóch epok historycznoliterackich.

7. Wydarzenie historyczne jako temat literatury i innych dziedzin sztuki. Omów zagadnienie, analizując wybrane teksty kultury.

8. Dzieła Adama Mickiewicza a ich filmowe adaptacje („Lawa” T. Konwickiego
i „Pan Tadeusz” A. Wajdy). Porównaj utwory filmowe z ich literackimi pierwowzorami.

9. Motyw tańca w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok.

10. Na podstawie wybranych filmów i literatury przedstaw trudną sytuację Polaków żyjących w czasach PRL-u.

11. Kat, ofiara i obserwator. Scharakteryzuj sposób kreowania tych postaw i oceń je, opierając się na literackich i filmowych dziełach dotyczących systemów totalitarnych.

12. Obraz okupowanej Warszawy w literaturze i filmie. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.

13. Różne oblicza rewolucji w literaturze i innych sztukach. Dokonaj analizy porównawczej wybranych dzieł.

14. Różne drogi do świętości – omów na przykładach średniowiecznych dzieł literackich i malarskich.

15. Przy polskim stole – znaczenie tradycji biesiadowania dla tożsamości kulturowej narodu. Omów na podstawie wybranych tekstów kultury.

16. Różne wizerunki dziecka literaturze i malarstwie. Dokonaj analizy porównawczej wybranych dzieł.

17. Biblijne inspiracje w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na podstawie wybranych tekstów kultury.

18. Przedstaw i porównaj funkcjonowanie motywu młodości w literaturze i filmie.

19. Omów symbol i alegorię jako środki wyrazu w wybranych dziełach literackich
i malarskich różnych epok.

20. Zanalizuj na przykładach wybranych dzieł sposoby kreowania i funkcje obrazów natury w poezji i malarstwie.

21. Horror a thriller – porównaj na podstawie wybranych dzieł literackich
i filmowych.

22. Asceza jako motyw w literaturze i malarstwie. Przedstaw zagadnienie w oparciu o dowolnie wybrane dzieła.

23. Zanalizuj funkcje brzydoty w literaturze i innych dziedzinach sztuki w oparciu
o wybrane dzieła.

24. Malarstwo, rzeźba i architektura jako inspiracje dla literatury. Omów temat, analizując wybrane utwory.

25. Artystyczne interpretacje historii w literaturze i malarstwie (np. H. Sienkiewicz
i J. Matejko). Dokonaj analizy porównawczej dzieł.

26. Na wybranych przykładach przedstaw różnorodne ujęcia motywu pożegnania
w literaturze i innych dziedzinach sztuki.

27. Na wybranych przykładach przedstaw funkcjonowanie motywu maryjnego
w literaturze i sztuce.

28. Na wybranych przykładach zaprezentuj plastyczne i literackie przedstawienia Arkadii.

29. Słowo i nuta, czyli o poezji śpiewanej. Przedstaw to zagadnienie w oparciu
o wybrane przykłady.

30. Sport w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie w oparciu o wybrane przykłady.

31. Tradycyjna i nowatorska inscenizacja wybranego dramatu. Dokonaj analizy porównawczej przykładowych spektakli i ich literackich pierwowzorów.

32. Filmowe lub teatralne realizacje dramatu W. Szekspira. Analizując wybrany utwór, przedstaw różne koncepcje jego adaptacji.

33. Wpływ nowych technik medialnych (film, telewizja, fotografia, plakat, reklama, Internet) na rozwój literatury XX i XXI wieku. Wykaż związki na wybranych przykładach.

34. Motyw Sądu Ostatecznego w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów jego funkcjonowanie na przykładach wybranych dzieł.

35. Popkultura kradnie i fałszuje mity (Roland Barthes). Na wybranych przykładach z literatury, filmu i mass mediów omów i oceń relacje między kulturą niską
a kulturą wysoką w świecie współczesnego człowieka.

36. Awangarda we współczesnym teatrze. Scharakteryzuj nowatorskie poszukiwania ideowe i formalne na przykładzie analizy dzieł wybranego autora lub reżysera (np. Witkacy, J. Grotowski, T. Kantor, S. Beckett, E. Ionesco,
P. Brook, P. Schaffer, inni...).

37. Etos polskiego inteligenta i jego demaskacja. Przedstaw problem na wybranych przykładach z literatury i filmu.

38. Portret Kozaka i kozaczyzny w tekstach kultury – przedstaw różne ujęcia tematu na przykładach z literatury i innych dziedzin sztuki z dwóch różnych epok.

39. Jak funkcjonuje motyw dekalogu w literaturze i filmie XX wieku? Omów
na podstawie wybranych przykładów.

40. Symbolika liczby w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów
na wybranych przykładach z różnych okresów rozwoju kultury.

41. Lęk i strach jako źródło motywacji ludzkich działań. Przedstaw dwie – trzy sylwetki bohaterów literackich i filmowych, przeżywających różne stany lękowe, wykazując ich wpływ na sposób postępowania, charakter podejmowanych decyzji i osobowość.

42. Makabra, niesamowitość, koszmar. Zaprezentuj trzy – cztery przykłady literackie i filmowe, które świadczą o fascynacji zjawiskami groźnymi
i przerażającymi. Omów jej źródła i przyczyny niegasnącej popularności.

III Język

1. Język i styl tekstów okresu romantyzmu. Omów temat, odwołując się do analizy wybranego materiału językowego.

2. Język i styl tekstów okresu Młodej Polski. Omów temat, odwołując się
do analizy wybranego materiału językowego.

3. Dziedzictwo przeszłości we współczesnej polszczyźnie. Przedstaw temat, odwołując się do analizy wybranych przykładów.

4. Retoryka w tekstach literackich doby staropolskiej. Przedstaw temat, odwołując się do analizy wybranych utworów.

5. Językowy obraz świata epoki PRL. Przedstaw temat, odwołując się
do językowej analizy utworów poetów lingwistów i twórców Nowej Fali.

6. Komizm słowny i sposoby jego realizacji w wybranych utworach różnych autorów i epok.

7. Kultura języka w Internecie. Scharakteryzuj język użytkowników Internetu
na podstawie samodzielnie zebranego materiału.

8. Humor, dowcip, satyra jako sposób mówienia o współczesnej rzeczywistości – omów zagadnienie, analizując wybrane utwory dwóch - trzech zespołów kabaretowych.

9. Sztuka epistolografii. Scharakteryzuj język listów wybranej postaci autentycznej, np. artysty, króla, polityka.

10. Dokonaj analizy języka piosenek jednego z zespołów ostatnich lat i oceń na jej podstawie zasadność doboru środków wyrazu w zakresie idei, wzorów zachowania, świata wartości i kondycji współczesnej młodzieży.

11. Pomysłowość współczesnych dziennikarzy. Wykorzystując kilka - kilkanaście przykładów, zanalizuj oryginalne, ciekawe nagłówki prasowe. Scharakteryzuj ich stylistykę i funkcje.

12. Interpunkcja i jej brak, jako środek artystycznego wyrazu w liryce wybranej epoki. Przedstaw problem, analizując wybrane utwory.

13. Scharakteryzuj i oceń specyfikę oraz funkcje języka reklamy.

14. Scharakteryzuj indywidualne cechy językowe współczesnego polityka lub felietonisty na przykładzie analizy wybranych tekstów.

15. Na wybranych przykładach przeprowadź analizę językową Listów do redakcji
w pismach dla młodzieży, kobiet lub mężczyzn.

16. Tak mówią młodzi. Na podstawie analizy celowo zgromadzonego materiału scharakteryzuj język Twojej grupy rówieśniczej i oceń występujące w nim zjawiska.

17. Staropolska frazeologia żywa do dziś. Analizując przykłady, omów ich etymologię oraz formy gramatyczne.

18. Język prasy. Omów różne odmiany stylu publicystycznego (na konkretnych przykładach).

19. Omów język wybranych postaci literackich ze szczególnym uwzględnieniem cech ujawniających ich przynależność środowiskową i charakter.

20. Na podstawie zgromadzonych materiałów omów pochodzenie wybranych nazw miejscowych twojego regionu.

21. Na wybranych przykładach tekstów propagandowych omów zjawisko nowomowy.

22. Współczesne zapożyczenia angielskie. Omów sposoby adaptacji anglicyzmów
i ustosunkuj się do zasadności ich wprowadzenia do polszczyzny, odwołując się do wybranych przykładów.

23. Dokonując analizy zgromadzonego materiału, scharakteryzuj język sprawozdań sportowych.

24. Język i styl wyznań miłosnych. Przedstaw temat, odwołując się do tekstów epistolarnych dwóch wybranych epok.

25. Język instrukcji. Analiza wybranych fragmentów tekstów instruktażowych
z uwzględnieniem ich poprawności, komunikatywności, itp.

26. Język a płeć. Perspektywy historycznoliterackie, lingwistyczne, feministyczne. Przedstaw zależności, odwołując się do analizy sytuacji codziennego mówienia lub wzorców literackiego wykorzystania językowych gier z kategorią płci/rodzaju.